X
تبلیغات
بامردم چنین باش - آداب معاشرت از دید گاه قرآن

بامردم چنین باش

بررسی چگونگی آداب معاشرت درآینه قرآن و روایات و ...

آداب معاشرت از دید گاه قرآن

 

 

نکات مهم آیه:

 

1-سوره مبارکه حجرات به واسطه طرح مسائل مهم اخلاقی به سوره اخلاق و آداب نامیده شده که آیه فوق نیز یکی از آن مباحث است.

 

2-درآیه قبل خداوند به بحث در باره وظایف مسلمانان در مورد نزاع ومخاصمه گروههای مختلف پرداخته و در آیه فوق وآیات بعد به شرح قسمتی از ریشه های این اختلافات پرداخته تا با قطع آنها اختلافات نیز برچیده شود ودرگیری و نزاع پایان گیرد.    

 

3-اموری که خداوند در این آیه و آیات بعد به آن اشاره می کند می تواند هر کدام جرقه ای برای روشن کردن آتش جنگ و اختلاف باشد از قبیل :

 

4-مسخره کردن، بدگمانی، غیبت، تجسّس و القاب زشت.

 

5-در آیه مورد بحث خداوند مؤمنان،اعم از مردان و زنان را مورد خطاب قرار داده به همه هشدار می دهد. که از مسخره کردن یکدیگر بپرهیزید. چرا که سرچشمه استهزاء و سخریه همان حس خودبرتری و کبر و غرور است که عامل بسیاری از جنگهای خونین در طول تاریخ بوده.

 

6-قرآن در مورد عیبجوئی تعبیر به ((انفسکم)) کرده و این اشاره ای است به اینکه همه مومنان به منزله نفس واحدی هستند که اگر از دیگری عیبجوئی کنید. در واقع از خودتان عیبجوئی کرده اید.

 

7-بعضی از افراد بی بند و بار همواره سعی می کنند تا با گذاشتن القاب زشت بر افراد،انسانها را تحقیر کرده و شخصیت آنان را بکوبند و یا احیاناً با این کار از آنان انتقام بگیرند که اسلام صریحاً از این عمل زشت نهی می کند. هر اسم و لقبی را که کوچکترین مفهوم نامطلوبی دارد و مایه تحقیر مسلمانی است ممنوع شمرده است.

 

انواع رابطه ها

 

انسانها معمولاً با پنج گروه ارتباط دارند که آداب برخورد با هر کدام را سوره مبارکه حجرات مشخص کرده است.

 

1-رابطه انسان با خداوند در اولین آیه این سوره می فرماید در هیچ حکمی خود را از خداوند جلو نیاندازید. یعنی مؤمنین باید همواره احکام اعتقادی و عملی خود را از خداوند دریافت نماید.

 

2-رابطه انسان با پیامبر(ص) که در آیه دوم تا پنجم این سوره خداوند آداب حضور در مقابل پیامبر را به ما می آموزد از قبیل: بلند نکردن صدا بالاتر از صدای پیامبر(ص). و مسائلی از این قبیل که در صورت رعایت نکردن موجبات حبط عمل فراهم می شود.

 

3-رابطه انسان با افراد فاسق: که این وظیفه را خداوند در آیه 6 مطرح فرموده که اولاًشما هرگز به سراغ فاسق نروید. اما اگر آنها به سراغ شما آمدند وخبری برای شما آوردند چشم و گوش بسته قبول نکنید بلکه در مورد اخبار آنها حتماً تحقیق کنید.

 

4-رابطه انسان با مؤمنین که این دو قسم می شود:

الف: ارتباط با مؤمن در حضور مؤمن.

 ب: ارتباط با مؤمن در غیاب او.

 

اما در حضور او باید حقوق او را رعایت کرد. با زیبائی با او برخورد شود و از مسخره کردن و گفتن القاب زشت به او پرهیز نمود.

 

و اما در پشت سر او باید حق او را رعایت نمود و از غیبت کردن و گمان بد نسبت به او باید جداً پرهیز نمود. که این مهم در آیه 12 این سوره مطرح شده است.

 

گناهان بشری چه تأثیری بر اجتماع بشری دارد؟

 

علامه طباطبایی (ره) در شرح آیات سوره حجرات بحث جالبی را در جلد 36 مطرح کرده که به قسمتی از آن در پاسخ به سؤال بالا اشاره می شود.

 

می فرماید: انسان از روز ازل به حکم ضرورت، اجتماع تشکیل داده به خاطر اینکه یک زندگی اجتماعی داشته و در اجتماع دارای شخصیتی شایسته باشد. غیبت (وعیبجوئی و ...) عامل مؤثری است که او را از این منزلت وشخصیت ساقط کند. و این هویت را از او بگیرد. در آغاز یک فرد را از صلاحیت زندگی کم می کند و سپس فرد دوم و سوم را تا آنجا که در اثر شیوع  غیبت تمامی افراد جامعه ازصلاحیت زندگی اجتماعی ساقط می شوند. دیگر افراد جامعه با هم انس نمی گیرند و از یکدیگر ایمن نیستند و به یکدیگر اعتماد نمی کنند. آن وقت است که این دواء (که همان تشکیل جامعه بود) به صورت دردی بی دواء در می آید.

 

از طرفی خدا ستّارالعیوب است. اگر این پرده پوشی خدا نبود با در نظر گرفتن اینکه هیچ انسانی پاک و معصوم نیست، هرگز این اجتماع تشکیل نمی شد.

 

نتیجه بحث: همان طور که خداوند برای سعادت بشر و برهم نخوردن اجتماع بشر ستارالعیوب می باشد ما هم عیوب یکدیگر را نادیده بگیریم (یا عیب را به صاحب عیب بگوییم تا جبران کند) و از طرح عیوب مردم که نتیجه ای جز بی اعتماد کردن مردم نسبت به یکدیگر ندارد، جداً خداری کنیم. انشاالله

 

مروری بر جزء بیست و ششم

 

1-کسانی که گفتند( پروردگار ما الله است) سپس استقامت کردند نه ترسی برای آنان است و نه اندوهگین می شوند.                                                       (13 احقاف)

 

2-  ما به انسان توصیه کردیم که به پدر و مادرش نیکی کند، مادرش او را با ناراحتی وضع حمل می کند و دوران حمل و شیرخوارگی سی ماه است.          (15 احقاف)

 

3- هنگامی که با کافران(خیانت پیشه) در میدان جنگ روبه رو شدید گردنهایشان را بزنید.

                                                                                    (4 محمد)

 

4- آیا آنها در قرآن تدبر نمی کنند یا بر دلهایشان قفل نهاده شده است.        (24 محمد)

 

5- ای کسانیکه ایمان آورده اید از خدا و رسولش اطاعت کنید و اعمال خود را باطل نکنید.

                                                                                    (33 محمد)

 

6- ای کسانی که ایمان آورده اید چیزی را بر خدا و رسولش مقدم نشمرید. (1 حجرات)

 

7- ای کسانی که ایمان آورده اید: اگر شخص فاسقی خبری برای شما بیاورد در باره آن تحقیق کنید مبادا به گروهی از روی نادانی آسیب برسانید و از کرده خود پشیمان شوید. (6 حجرات)

 

8- هر گاه دو گروه از مؤمنان با هم به نزاع و جنگ پردازند آنها را آشتی دهید.(9حجرات)

 

9- ای کسانی که ایمان آورد ه ای: نباید گروهی از مردان شما، گروه دیگر مسخره کند. شاید آنها از اینها بهتر باشند. و زنان هم یکدیگر را مسخره نکنند.                         (11 حجرات)

 

10- ای کسانی که ایمان آورده اید یکدیگر را مورد صعن و عیبجوئی فرار ندهید و با القاب زشت و ناپسند یکدیگر را یادنکنید.                                                       (11 حجرات)

 

11- ای کسانی که ایمان آورده اید از بسیاری از گمانها بپرهیزید چرا که بعضی از گمانها گناه است.                                                                                       (12 حجرات)

 

12- گرامی ترین شما نزد خداوند با تقوی ترین شماست.                         (13 حجرات)

 

13- عربهای بادیه نشین گفتند ایمان آورده ایم بگو شما ایمان نیاورده اید بلکه بگویید اسلام آورده ایم.                                                                                    (14حجرات)

 

14- سوگند به قرآن مجید که قیامت و رستاخیز، حق است.                      (1 ق)

 

15- انسان هیچ سخنی را به زبان نمی آورد مگر اینکه همان لحظه فرشته ای مراقب و آماده برای ظبط آن است.                                                                     (18 ق)

 

16- پرهیزکاران کسانی هستند که کمی از شب را میخوابند و در سحرگاهان استغفار می کنند.

                                                                                              (18 ذاریات)

+ نوشته شده در  جمعه دوم مهر 1389ساعت 10:54  توسط گروه تحقیق معاشرت با مردم  |